Figaro, papuga, która wytwarza własne narzędzia
6 listopada 2012, 09:42W naturze kakadu białookie (Cacatua goffiniana) nie wykorzystują narzędzi, ale Figaro z okolic Wiednia jest inny. Za pomocą samodzielnie wykonanych narzędzi sięga po jedzenie i inne obiekty. Ptak odrywa drzazgi z okalających klatkę dźwigarów i przekłada je przez oczka siatki. Później wystarczy kilka precyzyjnych ruchów i kąsek wpada wprost do dzioba.
Niezwykły tolos i największy na świecie zbiór koralików
10 lutego 2025, 10:48Znalezione na stanowiskach archeologicznych koraliki są dobrymi wyznacznikami poziomu rozwoju technologicznego, organizacji społecznej, szlaków wymiany, a czasem nawet wierzeń. Nic dziwnego, że często są przedmiotem osobnych badań. Takich, jakim poddano największe w historii znalezisko składające się koralików. W latach 2010–2011 archeolodzy prowadzili wykopaliska w tolosie Montelirio w południowo-zachodniej Hiszpanii. Trafili w nim na liczne pochówki – głównie kobiet – oraz olbrzymią liczbę koralików. Zakończone właśnie 5-letnie badania nad koralikami ujawniły, że to największy ich zbiór na świecie.
Krucjaty północne = wymieranie gatunków + wylesianie
10 grudnia 2012, 11:12Krucjaty północne, podejmowane przez katolickich królów Danii oraz Szwecji i niemieckie zakony rycerskie, krzyżaków i kawalerów mieczowych, przeciwko poganom w północnej Europie, dają wg autorów publikacji z Science, wgląd w kolonializm, zmiany kulturowe oraz eksploatację ekologiczną. Nie trzeba zaś dodawać, że to kwestie niezmiernie ważne z punktu widzenia współczesnej globalizacji.
Po elektronice i spintronice czas na orbitronikę
26 maja 2025, 11:04Orbitalny moment pędu (OAM) elektronu uważany jest za mniej interesującą jego właściwość, gdyż w ciałach stałych zazwyczaj ulega on osłabieniu w wyniku interakcji z otaczającym elektron materiałem. Naukowcy z Centrum Badawczego Jülich (Forschungszentrum Jülich) wykazali właśnie, że w niektórych kryształach nie tylko zostaje on zachowany, ale można go też kontrolować. Jest to możliwe dzięki chiralności struktury krystalicznej. A odkrycie może doprowadzić do stworzenia nowej klasy urządzeń elektronicznych o wyjątkowej odporności na zakłócenia i dużej efektywności energetycznej.
Pigułka na uwięzi zobrazuje przełyk
14 stycznia 2013, 11:39Amerykańscy naukowcy skonstruowali urządzenie wielkości tabletki do wykonywania szczegółowych zdjęć przełyku. Wynalazcy mają nadzieję, że w przyszłości będzie można w ten sposób wykrywać chorych z przełykiem Barretta, który zwiększa ryzyko wystąpienia raka przełyku.
W Europie już 12 000 lat temu celowo modyfikowano kształt czaszki
11 sierpnia 2025, 10:37Szczątki sprzed 12 500 lat odkryte w jaskini Arene Candide we Włoszech noszą ślady modyfikacji czaszki. Szkielet AC12, należący do dorosłego mężczyzny, został znaleziony w latach 40. XX wieku w kontekście ceremonii pogrzebowych, złożono go w niszy nad innym grobem. Odkrywcy uznali, że wydłużona czaszka to wynik choroby lub urazu. Najnowsze badania opublikowane w czasopiśmie Scientific Reports wskazują jednak na coś zupełnie innego – świadome kształtowanie czaszki w dzieciństwie.
Półautonomiczny konwój
4 marca 2013, 12:12Japońska Organizacja Nowej Energii i Rozwoju Technologii Przemysłowej (NEDO) przeprowadziła testy półautonomicznego konwoju ciężarówek. Konwoj składał się z czterech pojazdów, z których tylko pierwszy był kierowany przez człowieka
Webb odkrył coś dziwnego. Wokół pulsara krąży planeta, której istnienie trudno jest wytłumaczyć
2 stycznia 2026, 10:32Teleskop Webba odkrył planetę, której istnienia jest trudne do zrozumienia na gruncie współczesnych teorii. PSR J2333-2650b krąży wokół szybko obracającej się gwiazdy neutronowej wielkości miasta. Masą dorównuje Jowiszowi i ma niezwykłą atmosferę złożoną z helu i węgla, w której krążą chmury sadzy. Głęboko we wnętrzu planety chmury te mogą kondensować się i tworzyć diamenty. Naukowców zaskoczyła również niezwykła orbita i kształt planety.
Sztuka współczesna na talerzu
3 kwietnia 2013, 10:34Blue Bottle Coffee Bar przy Muzeum Sztuki Współczesnej w San Francisco oferuje desery wzorowane na słynnych dziełach z tutejszej kolekcji. Zmęczeni chodzeniem goście mogą skosztować np. ciast à la Piet Mondrian czy Wayne Thiebaud.
Po raz pierwszy opisano kaszaloty zderzające się głowami
1 kwietnia 2026, 08:03Historia opowiadana przez marynarzy o kaszalocie, który – uderzając głową – zatopił statek wielorybniczy, zainspirowała Hermana Melville'a do napisania „Moby Dicka". Teraz naukowcy po raz pierwszy udokumentowali i opisali kaszaloty zderzające się celowo głowami.
